Jedan od glavnih uzroka zašto ni deset godina nakon ustanovljavanja instituta koordinatora za romska pitanja nisu ostvareni ciljevi njihovog uvođenja, efikasnost njihovog rada i potpunije ostvarivanje prava pripadnika romske nacionalne manjine jeste njihov nedovoljan broj, nepostojanje jasnih i preciznih kriterijuma i uslova koje neko lice mora da ispunjava da bi obavljalo poslove koordinatora za romska pitanja.

Ministarstvo državne uprave i lokalne samouprave unapredilo bi veze između romske zajednice i lokalnih vlasti i obezbedilo celishodnije zastupanje interesa romske zajednice kada bi na unapred poznat, jasan i potpun način uredilo kriterijume na osnovu kojih se jasno može utvrditi potreba postojanja koordinatora za romska pitanja u jedinicama lokalne samouprave, kao i radno pravni status, prava i obaveze romskih koordinatora u jedinicama lokalne samouprave, stoji u Mišljenju Zaštitnika građana.

 

robert14102016Zamenik zaštitnika građana Robert Sepi sa saradnicima prisustvovao je u Narodnoj skupštini Javnom slušanju o Strategiji za socijalno uključivanje Roma i Romkinja za period 2016-2025 koje je organizovao skupštinski Odbor za ljudska i manjinska prava i ravnopravnost polova i Regionalni savet za saradnju.

Nadležni republički i pokrajinski organi su predstavili operativne ciljeve nove Strategije u oblastima obrazovanja, zapošljavanja, stanovanja, zdravstva i socijalne zaštite, mere koje su preduzete i koje se planiraju, a diskusija je skrenula pažnju na probleme i prepreke otklanjanja strukturnih uzroka društvene isključenosti Roma. Posebno je ukazano na probleme nerešenog radnog statusa i položaja romskih koordinatora i zdravstvenih medijatorki, koje su Strategijom predviđeni kao važni mehanizmi njene primene.

Međutim, akcioni plan za sprovođenje Strategije, koja je usvojena 3. marta ove godine, nije još uvek donet i to može biti uzrok da se ne postignu planirani i očekivani rezultati u prvoj godini njene primene. Imajući u vidu utvrđene uzroke ograničenih rezultata primene prethodne strategije, u Redovnom godišnjem izveštaju Zaštitnika građana za 2015. godinu su dati predlozi za poboljšanje položaja Roma, da se usvoji Nacionalna strategiju za socijalno uključivanje Roma i Romkinja ali sa pratećim Akcionim planom za njeno sprovođenje, da nadležna ministarstva predlože načine za zasnivanje radnog odnosa Koordinatora za romska pitanja, radi popunjavanja slobodnih, odnosno upražnjenih radnih mesta, pre isteka budžetske godine i da se razmotri način povećanja njihovog broja i jačanje njihovih kapaciteta, posebno u sredinama gde su Romi zastupljeni u značajnom broju.

 

12092016-robert

Specijalni izvestilac UN za ljudska prava interno raseljenih lica Čaloka Bejani i zamenik zaštitnika građana za prava nacionalnih manjina Robert Sepi, razgovarali su danas o nužnosti da se konačno reši pitanje interno raseljenih lica s Kosova i Metohije, na način koji će omogućiti ostvarivanje ljudskih sloboda i prava priznatih međunarodnim dokumentima i nacionalnim zakonodavstvom.

Potrebno je preduzeti sve neophodne mere i napore kako bi se proces zatvaranja kolektivnih centara okončao u predviđenim rokovima, do kraja 2017. godine, jer postoji opravdana bojazan da bi se mogla ponoviti situacija iz 2015. godine kada je takva prilika propuštena.

Bez rešavanja tog pitanja nije moguće rešavati ni pitanje neformalnih kolektivnih centara, odnosno nestandardnih naselja, u kojima od 1999. godine borave građani, u većini pripadnici romske, ali i aškalijske i egipatske nacionalne manjine, raseljeni sa teritorije AP Kosova i Metohiji.

Osim toga, neophodno je da se obezbede održiva stambena rešenja, ali uz puno poštovanje prava interno raseljenih lica na lični izbor: održiv i bezbedan povratak na KiM ili integracija u mestu sadašnjeg boravka, koji u nekim slučajevima traje više od decenije, istakao je zamenik zaštitnika građana.

Rešavanje statusa „pravno nevidljivih“ građana romske nacionalnosti, posebno onih koji kao izbegla i raseljena lica od 1999. godine žive u neformalnim naseljima, a na kome već godinama sa partnerima radi Zaštitnik građana, unapredilo je njihov položaj tako da sada mogu da ostvare pravo na lična dokumenta, prijave prebivalište, upišu decu u matične knjige rođenih, ostvare pravo na zdravstvenu zaštitu.

 

8. – 9. juni 2016

IMG 2776

Zamenik zaštitnika građana Robert Sepi posetio je Sjenicu i Tutin i razgovarao sa predsednicima opština o stanju ljudskih i manjinskih prava, kao i o problemima i preprekama na koje nailaze u svom radu.

Stepen zaštite prava Bošnjaka u ovim opštinama je zadovoljavajući, ali postoji prostor za njeno unapređenje, posebno u oblastima obrazovanja i službene upotrebe bosanskog jezika i pisma. Teme sastanaka su bile i razlozi zbog kojih nisu u potpunosti izvršene preporuke Zaštitnika građana upućene ovim opštinama, u vezi službene upotrebe bosanskog jezika i to posebno u delu ispisivanja naziva trgova i ulica i drugih toponima i na jeziku bošnjačke nacionalne manjine, prema njenoj tradiciji i pravopisu. Takođe, razgovaralo se i o problemima i izazovima ostvarivanja javnog interesa za građane, u oblasti informisanja, nakon privatizacije lokalnih medija.

Zamenik zaštitnika građana, sa saradnicima, primao je građanke i građane Sjenice i Tutina koji su, u većini slučaja, zatražili savet i potrebne informacije o načinu na koji mogu da ostvare svoja prava pred organima lokalnih samouprava ili pred ustanovama u oblasti zdravlja i socijalne zaštite.

 

Direkcija Republičkog fonda za zdravstveno osiguranje propustila je aktom o unutrašnjoj organizaciji i sistematizaciji da utvrdi radna mesta za koje je kao uslov propisano znanje jezika nacionalne manjina. Usled takvog propusta, u organizacionim jedinicama čije je sedište na teritoriji lokalne samouprave u kojoj je jezik manjine uveden u ravnopravnu službenu upotrebu, građanima nije obezbeđeno da, na odgovarajući i efikasan način, koriste svoj jezik i pismo u usmenoj i pisanoj komunikaciji sa organom, kao i u upravnom postupku, utvrdio je Zaštitnik građana.

 

prijepolje copy

Zaštitnik građana je proteklih godina, kao redovnu praksu, ustanovio radne posete lokalnim samoupravama sa mešovitim sastavom stanovništva kako bi građanima približio i olakšao pristup ovoj instituciji, ali i radi praćenja ostvarivanja ljudska i manjinska prava u lokalnim zajednicama.

U skladu s tim ciljem, zamenik zaštitnika građana Robert Sepi primao je građanke i građane Prijepolja u biblioteci „Vuk Karadžić“ i kao što je slučaj u većini opština u Srbiji, najčešći razlog obraćanja je u vezi s ekonomsko - socijalnim položajem građana i povredom njihovih prava po osnovu rada.

Osim pritužbi koje su podnete Zaštitniku građana, građani su upućeni i na pokretanje odgovarajućeg pravnog postupka radi rešavanja problema sa kojima se suočavaju zbog neplaćenih doprinosa za zdravstveno i penziono osiguranje i zbog neefikasnog postupanja nadležnih republičkih i organa lokalne samouprave.

 

Vrnjačka Banja

IMG 2224

U poslednjoj godini sprovođenja Sporazuma o razumevanju između Ministarstva za državnu upravu i lokalnu samoupravu, Zaštitnika građana Republike Srbije i Visokog komesarijata Ujedinjenih nacija za izbeglice na rešavanju problema pravno nevidljivih lica, organizovana je prva od deset planiranih obuka matičara, socijalnih radnika i zaposlenih u Ministarstvu unutrašnjih poslova u 2016. godini.

Obuke organizovane u prethodne tri godine su u velikoj meri doprinele ujednačavanju prakse organa i unapređenju njihovog rada, a u poslednjem ciklusu obuka pored tema upisa u matičnu knjigu rođenih i ostvarivanje prava u oblasti državljanstva, prebivališta i boravišta građana i porodično pravne zaštite, posebna pažnja biće posvećena oblasti antidiskriminacije i poštovanje principa dobre uprave.

Zaštitnik građana je početkom 2015. godine potpisao produženje Sporazuma o razumevanju sa rokom važenja do kraja 2016. godine u cilju potpunog rešavanja problema upisa Roma u matične knjige i tokom 2016. godine nastavlja se sa obukama službenika, a posebno ohrabruje činjenica da se znatno smanjio broj pritužbi koje se odnosi na probleme „pravno nevidljivih“ lica prilikom upisa u matične knjige rođenih, što je još jedan pokazatelj da je utvrđivanje činjenice rođenja u vanparničnom postupku dalo značajne rezultate.

 

Povodom rasprave o afirmativnim merama pri upisu romske dece u škole, koja se u proteklih nekoliko dana vodi u pojedinim medijima, Zaštitnik građana saopštava da snažno podržava uvođenje mera i da insistira na primeni propisa koji regulišu njihovu primenu.

Republika Srbija preduzima afirmativne mere prilikom upisa učenika romske nacionalnosti u srednje škole od 2003/2004 godine. Jedina promena, u odnosu na dosadašnji period, je to što je, na inicijativu Zaštitnika građana, nadležno ministarstvo donelo podzakonski akt kojim je sistemski uređen upis učenika romske nacionalnosti u srednje škole. Na taj način je procedura primene ove afirmativne mere unapred poznata, precizna i transparentna, u najboljem interesu učenika romske nacionalnosti i društva u celini, omogućava praćenje i dalje podršku, radi postizanja svrhe primene ove mere i sprečava zloupotrebe.

Vredi naglasiti da je Republika Srbija, pristupanjem međunarodnom ugovoru odnosno inicijativi Dekade Roma (2005 -2015) preuzela obaveze da se unapređenjem položaja Roma bavi uzimajući u obzir i ključne aspekte - strukturno siromaštvo, obrazovni položaj i diskriminaciju ove grupe građana. Vlada Republike Srbije je donela i druge propise, na osnovu kojih su utvrđene obaveze primene afirmativnih mera, posebno u oblastima obrazovanja, zdravlja, stanovanja i zapošljavanja.

Odredbom člana 21. Ustava je utvrđeno da se ne smatraju diskriminacijom posebne mere koje Republika Srbija može uvesti radi postizanja pune ravnopravnosti lica ili grupe lica koja su suštinski u nejednakom položaju sa ostalim građanima.
Akcionim planom za Poglavlje 23 u okviru pristupnih pregovora Republike Srbije sa Evropskom unijom je, radi unapređenja položaja Roma, predviđeno niz aktivnosti u oblasti obrazovanja, između ostalog i donošenje pravilnika o upisu romskih učenika u srednje škole kroz mere afirmativne akcije.

Zaštitnik građana će nastaviti da insistira da nadležni organi dosledno sprovode zakone i štite individualna i kolektivna prava Roma, uz poziv medijima da, u interesu svih građana, podrže ta nastojanja.

 

Promocija12.05.2016

Zamenik zaštitnika građana Robert Sepi sa saradnicima prisustvovao je promociji projekta „Uvođenje romskog jezika u osnovne škole u Srbiji“ koji ima za cilj da poboljša i razvije obrazovne programe i da osnaži, edukuje i omogući sticanje sertifikata za najmanje 40 nastavnika. Izgradnja kadrovskih kapaciteta otklanja jednu od najvećih prepreka izučavanju predmeta Romski jezik sa elementima nacionalne kulture i očuvanju jezičkog i kulturnog identiteta romske dece. Tokom projekta će se realizovati priprema nastavnog materijala i štampati udžbenici, što će otkloniti i drugu prepreku realizovanju kvalitetne nastave predmeta Romski jezik.

Zaštitnik građana podržava i pozdravlja napore da se stvore uslovi za sistemsko rešavanje pitanja obrazovanja na romskom jeziku i podseća da je na obaveze i značaj učenja romskog jezika za očuvanje identiteta pripadnika romske nacionalne manjine ukazao u posebnom Izveštaju o sprovođenju Strategije za unapređivanje položaja Roma.

 

Zaštitnik građana je utvrdio da je šef ispostave RFZO Filijale za Pčinjski okrug Vranje u Bujanovcu odbio da odgovori na predstavku Nacionalnog saveta albanske nacionalne manjine, koja je podneta na albanskom jeziku i pismu, već je zatražio da se dostavi na srpskom jeziku. Takođe, utvrđeno je i da u ovoj ispostavi nije istaknuto obaveštenje građanima o pravu pripadnika nacionalne manjine da ispravu o zdravstvenom osiguranju mogu dobiti i na albanskom jeziku i pismu koji je u službenoj upotrebi na teritoriji opštine Bujanovac, kao i o načinu ostvarivanja tog prava.

 
Zaštitnik građana pozdravlja odluku Radio-Televizije Srbije (RTS) da uskoro krene sa emitovanjem više TV sadržaja na manjinskim jezicima. RTS je obavestila Zaštitnika građana da će od oktobra ove godine početi sa emitovanjem vesti na jezicima albanske, bugarske i rumunske nacionalne manjine.

Kako je navedeno u dopisu Zaštitniku građana, cilj emitovanja novih sadržaja je očuvanje kulturnog identiteta nacionalnih manjina, što je javni interes i obaveza RTS-a, kao i bolja integracija pripadnika nacionalnih manjina u širu nacionalnu zajednicu građana Republike Srbije.

 


Get the Flash Player to see this player.

time2online Extensions: Simple Video Flash Player Module


Get the Flash Player to see this player.

time2online Extensions: Simple Video Flash Player Module